Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), İstanbul’da olası bir deprem riskine karşı yapay zeka destekli yeni önlemler geliştiriyor. AFAD’ın Deprem Ön Hasar ve Kayıp Tahmini Sistemi, potansiyel bir depremde hasar ve kayıpları tahmin ederek afet yönetimine önemli katkılarda bulunuyor.
AFAD Deprem ve Risk Azaltma Genel Müdürü Orhan Tatar, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden elde edilen derslerle İstanbul’da çeşitli projeler başlattıklarını belirtti. Tatar, geçmişte kullanılan paleosismoloji çalışmalarına dikkat çekerek, “Dünyanın en büyük paleosismoloji projesini yürütüyoruz.” ifadesini kullandı.
İstanbul’da olası bir depremin zamanı ve büyüklüğüne dair tahminlerin önemine dikkat çeken Tatar, sağlıklı ve güvenilir bilimsel verilerin çok kritik olduğunu vurguladı. Marmara’da uluslararası projeler ve birçok deprem gözlem istasyonuyla bölgenin sürekli izlendiğini belirten Tatar, verilerin anlık olarak değerlendirildiğini ve akademik destek aldıklarını açıkladı.
Yapay zekanın deprem risk yönetimindeki rolünü değerlendiren Tatar, AFAD Deprem Ön Hasar ve Kayıp Tahmini Sistemi (AFAD-RED) ile tahmini raporların oluşturulduğunu ifade etti. Bu sistem, potansiyel can kaybı, yaralı sayısı ve hasar bilgilerini öngörebiliyor. Ayrıca, senaryo depremleri oluşturarak tatbikatlar gerçekleştirdiklerini ve yapay zekanın müdahale süreçlerine entegre edilmesini hedeflediklerini söyledi.
Japonya’daki erken uyarı sistemlerine de değinen Tatar, Türkiye’de de benzer sistemlerin uygulanabileceğini belirtti. Deprem öncesi fiziksel değişiklikler konusunda yapılan araştırmaların önemini vurgulayan Tatar, bu konuda teknolojik ve sosyolojik hazırlıkların gerekliliğini ifade etti.
İstanbul’dan göç eden vatandaşların endişelerine de değinen Tatar, doğru bir afet hazırlığının önemini vurguladı. Ayrıca, İstanbul’daki bazı binalarda ücretsiz yapılan hızlı tarama testlerinin yeterli olmadığını belirtti ve güvenli yaşam kültürünün oluşturulması gerektiğini ifade etti.
Tatar, İstanbul ve Marmara Bölgesi’nde yürütülen kentsel dönüşüm süreçlerinin önemine işaret etti. Özellikle 6 Şubat depremlerinde TOKİ tarafından yapılan binaların sağlamlığının gurur verici olduğunu belirten Tatar, Marmara Bölgesi’nde iş sürekliliği planlarının hazırlandığını ve sanayi tesislerinin afet durumlarında kesintisiz üretim yapabilmesi için planlamalar yapıldığını söyledi.